Ãœzülme, askerlik de yaparsın kariyer de… 
Okul bitirmek üzere olan genç insanın, birey birey hepimizin neredeyse en büyük sorunudur bu ikilem. Hatta, ikilem olmaktan da çıkmış, üç bilinmeyenli bir denklem haline dönüşmüştür. Şimdi okulu bitirdik, diplomamızı elimize aldık, iş hayatına atılacağız. Yeter mi? Yetmez.

Çünkü, eÄŸer bir de erkek olarak dünyaya gelmiÅŸsek, yaşıtımız olan kızlardan farklı olarak bizi bekleyen önemli bir tercih eklenir sıralamaya. Askere gitmek, diÄŸer iki seçenek arasından en zor karar vermemize neden olacak konudur da aynı zamanda. Elbette, herkes başını iki elinin arasına alıp kendi isteÄŸini, ideallerini ve taleplerini düşünecek, kararını buna göre verecektir. Ancak, uzmanlar da sizin için bazı öneriler ortaya koyuyorlar. ÖrneÄŸin, tıp, eczacılık, mühendislik, hukuk gibi formasyon gerektiren bir dalda eÄŸitim almışsanız, öncelikli olarak askere gitmeniz sizin için daha iyi olacaktır. Çünkü, baÅŸka bir alandan elemanın istihdam edilmediÄŸi iÅŸinizde kariyerinize ara vermemiÅŸ olacaksınız. EÄŸer iÅŸle ilgili çok kariyerist bir kiÅŸiyseniz meslek hayatına atılmanız önerisi öne geçiyor. Yurtdışında çalışma imkanı bulmuÅŸsanız onu hiç kaçırmamanız, tabi ki askerliÄŸi ertelemenizi gerektirir. Ya da giriÅŸimci bir ruha sahipseniz ve kendi iÅŸinizin patronu olmak istiyorsanız ve bunun için ÅŸartlar hazırsa bir an önce askere gidip tezkereyi almanız iyi olur. Bu alandaki önerilerde genel kanaat, “Mezuniyetten sonra hemen askere gitmek gerekir.” ÅŸeklindeyse de, karar sonuçta her bireyin kendisine göre ÅŸekilleniyor. Elbette size uyan bir seçenek de bulunacaktır.
Bir dönemin daha sonuna yaklaşıyoruz. Aramızda 2-3 ay sonra mezun olacak ve iÅŸ hayatına atılacaklar var. Elbette konu mezuniyetle, bir iÅŸ bulmakla, iÅŸ hayatına atılmakla bitmiyor. Kızların dert etmeyecekleri; ancak erkeklerin de dert etmeden geçemeyecekleri bir konu var: Askerlik. Burada, “Mezuniyet sonrasında hemen askere mi gitsem, iÅŸ hayatına mı atılsam yoksa yüksek lisansa mı devam etsem?” sorusu çok önemli bir hale geliyor. Ä°ÅŸte bu noktada verilecek karar, öncelikle herkesin kendi hayalleri ve ideallerine göre ÅŸekillenirken, eÄŸitim aldığınız bölüme göre de farklılık gösteriyor. Yani, eÄŸer aldığınız eÄŸitim, mesleki formasyonun ön plana çıktığı tıp, eczacılık, hukuk ve mühendislik gibi alanlarda ise askerliÄŸi bir an önce yapmanız öneriliyor. Temelde üç seçenek yan yana koyulduÄŸunda, okul bittikten sonra askerlik kararı aldırabilenler için hemen askere gitmeleri tavsiye ediliyor. Çünkü büyük kurumsal organizasyonlar, bankalar veya holdingler askerliÄŸini yapmamış adayları ya doÄŸrudan eliyorlar ya da daha az sorumluluk alabilecekleri birimlerde deÄŸerlendiriyorlar. Konu, Türkiye dışındaki iÅŸ fırsatlarına geldiÄŸinde askerliÄŸin ertelenmesi, giriÅŸimcilik söz konusu olduÄŸunda ise hemen askere gidilmesi en uygun seçenek olarak belirtiliyor.
Okuldan mezun oldunuz iÅŸ arıyorsunuz. Veya henüz mezun olmadınız; ancak birkaç ay sonra okulu bitirip diplomanızı elinize alacaksınız. Bundan sonra sizin için zorlu bir süreç baÅŸlıyor. Önce iÅŸ arama sürecine, internet siteleri ve ilanlar arasında gezinmek, arkadaÅŸ, eÅŸ-dost ve tanıdıklar arasında gerçekleÅŸen sohbetlerle baÅŸlayacaksınız. Kendinize dört başı mamur bir özgeçmiÅŸ hazırlayıp, bunu ilgili kurumlara göndermek üzere hazır bulunduracaksınız. Belki, bu konuda çalışan danışmanlık firmalarının kapılarını da çalacaksınız. Zira sizi zorlu bir süreç bekliyor. Bu konuda bir çalışma yapan YenibiriÅŸ’in Genel Müdürü Deniz Ceylan KılıçoÄŸulları, kendilerine yapılan baÅŸvurularda, baÅŸvuranların kiÅŸisel durumlarına göre onları aydınlatmaya çalıştıklarını söylüyor. Bunun için, son sınıf öğrencilerine yönelik ve iÅŸinde üç yıl çalışmış kiÅŸilere yönelik kurslar düzenlediklerini de aktarıyor. Ona göre, iÅŸ arama sürecinde olan her gencin hikâyesi birbirinden farklı; ancak gençlerin piyasanın neye ihtiyacı olduÄŸunu bilmeleri ve kendilerini ona göre geliÅŸtirmeleri çok önemli. Onlardan hem iÅŸin gerektirdiÄŸi niteliklere sahip olmaları hem de kendi farklılıklarını ortaya koymaları istenilecek. EÄŸitim sürecini saÄŸlıklı bir ÅŸekilde tamamlamak, donanımı artırmak ve iÅŸ aramaya atılmanın öncesinde KılıçoÄŸulları’nın daha temel bir önerisi de var. O da gençlerin ne istediklerine karar vererek, staj yapmaları ve yarı zamanlı iÅŸlerde çalışmaları. Hatta bunu okulları devam ederken yapmaları, mezun olduklarında onları diÄŸer adaylardan daha avantajlı hale getirecek ve iÅŸe alınmada tercih edilme sebebi olacaktır.
Bu tür önerileri aldık ve bütün bunları geçtik diyelim, şimdi mezun olmamıza birkaç ay var. Diplomamızı elimize alıp iş başvurularında bulunacağız, iş hayatına adım atmanın hemen öncesindeyiz. İşte burada karşı karşıya kalacağınız üç seçenekli bir sorun var. Hangisini tercih ederseniz edin, diğerini veya diğerlerini geri planda bırakmış olacaksınız. Askerlik mi, iş mi yoksa akademik kariyer mi? Bu sorunun cevabı aldığınız eğitime, meslek alanlarınıza ve kişisel tercihlerinize göre değişiyor. Biz de uzmanlara sizin için bu konudaki görüşlerini sorduk. Hem iş aramaya hazırlık sürecini hem de bu zorlu seçimi nasıl yapacağınıza dair ipuçlarını burada yakalayacaksınız.

 

——————————————————————————–

Temel sorulara cevaplar…

Mezun olmama iki ay var. Diplomamı almadan iş arama sürecine başlamalı mıyım?

İş arama süreci mülakatlardan çok önce başlar. Hatta okul seçimi sırasında başlar. Bugüne dek hiçbir şey yapmadıysanız, ne istediğinizi ve nasıl biri olduğunuzu sorgulayarak süreci başlatmalısınız. Eğer eksik gördüğünüz bir yanınız varsa, hâlâ öğrenciyken bu eksiklikleri okulun ve okuldaki danışmanların yardımıyla giderebilirsiniz. Bu arada iletişim ağınızı oluşturmaya başlamayı da unutmayın.

Herkes iş bulmanın çok zor olduğunu söylüyor. Hemen iş bulmak için ne yapmam gerek?

İş arayan kişi sayısı ve yeni mezun sayısı arttıkça, iş bulmak da zorlaşıyor. Bu sorunun yanıtı sizin kullandığınız yöntemle doğrudan ilişkili. Kendinizi iyi analiz ettiniz mi? Eksikliklerinizi tamamladınız mı? Bütün kanalları doğru kullanıyor musunuz? Doğru ve etkili bir özgeçmiş yazdınız mı? Doğru yerlere başvuruyor musunuz? Bu soruların yanıtlarına göre hareket etmek en doğrusu.

Bütün iş ilanlarında deneyim istiyorlar. Benim tecrübem yok, ne yapmalıyım?

İş ilanlarında deneyim istenir, ama tüm yöneticiler de bilir ki deneyim, zamanla kazanılan bir özelliktir. Ancak üniversite yaşamı boyunca yapılan stajların, yarı zamanlı işlerin büyük önemi vardır. Deneyim mutlaka isteniyorsa, o ilana başvurmanız gereksiz olur. Ama bir ön mektupla bu işle ilgili deneyim kazanmak için istekli olduğunuzu ve bir şans istediğinizi anlatabilirsiniz.

İş arama sürecinde askerlik sorununu nasıl çözerim? İşe mi başlasam yoksa hemen askere mi gitsem?

EÄŸer imkân varsa hemen gitmekte fayda var. Birçok iÅŸ ilanında “askerliÄŸi yapmış olma” ÅŸartını görürsünüz. Burada ne istediÄŸinizi doÄŸru olarak ortaya koyabilmeniz gerek. Evlilik, yüksek lisans, para biriktirme, saÄŸlık sorunları gibi nedenler varsa tabii ki erteleme yönünde karar verebilirsiniz. Askere gitmeden bulacağınız iÅŸlerde bu durumu açıkladığınız halde iÅŸe girmeniz istenirse, problem yok demektir.

Özgeçmiş hazırlamaya çalışıyorum ama bu konuda yüzlerce örnek var. Hangisinin doğru olduğunu nasıl bilebilirim?

Çeşitli kaynaklardan özgeçmiş örneklerini inceleyip bunların ortak noktalarını yakalayarak kendi özgeçmişinizi yaratabilirsiniz. Tek bir özgeçmiş tipi doğrudur diye bir şey yok. Diğerlerinden fikir edinip özgeçmişinizi hazırlayın, hatta çalışma hayatındaki tanıdıklara, deneyimine güvendiğiniz kişilere, hazırladığınız metni gösterin, fikirlerini alın.

Eğitim aldığım konunun kişiliğime uygun olmadığını düşünüyorum. Başka bir alanda kariyer yapmak istemem bana zaman kaybettirir mi?

İçinizdeki potansiyel size bir konuda çok başarılı olacağınızı söylüyorsa, buna kulak verin ve şansınızı deneyin. Belki biraz daha fazla çalışmanız gerekecek, ama aradaki farkları kapatmak elinizde. Bir de çok özel bir bölüm bitirip de bu işi yapmak istemediğinizi düşünüyorsanız, bir kez daha düşünmenizi öneriyoruz. Bir süre kendi mesleğinizi denemeye karar verebilirsiniz.

 

——————————————————————————–

İbrahim Alkurt-Boğaziçi Üniversitesi öğrencisi:
Sorunun cevabı hayallerimizde saklı

Bunun için ben bir genelleme yapılmasının yanlış olduğu kanaatindeyim. Hepimizin ayrı ayrı hayalleri ve ileriye dönük idealleri var. Ben olsam her biri için kendime şu tip sorular sorarım: Şu anda askere gitsem ne kazanırım? Yüksek lisansı askerden sonra yapsam ne kaybederim? Askerliğin sonraya sarkması kariyerim için bir engel teşkil eder mi? Bu soruların cevabını netleştirdikten sonra kararımı veririm. Bu soruların cevabı bizde saklı. Daha doğrusu hayallerimiz ve hedeflerimizle alakalı. Herkesin hayalleri, hedefleri farklı olduğuna göre bu soruların cevabının da herkes için farklı olduğu kanaatindeyim.

Selen Kocabaş/Turkcell Genel Müdür Yardımcısı:
Kariyer planında askerlik ertelenebilir

Üniversitede okuyan veya mezun olacak gençlerimize ilk tavsiyem, kendilerini iyi tanıyabilmeleri için deneyim kazanmalarıdır. Bunun için bir part-time işe girebilir, staj yapabilir, sivil toplum kuruluşlarında gönüllü çalışabilir, öğrenci kollarında aktif olabilirler. İş seçimini yaparken de o işin geleceğini, içinde bulunulan sektörü de düşünmek önemli. Eğer seçtikleri iş için bir kariyer planları varsa askerlik konusunu ertelememeliler. Askerlik kariyer için bir engel değil; ancak mutlaka yapılması gereken bir hizmet olduğu için bunu geciktirmeden yapmak hayatlarını yoluna koymakta onlara yardımcı olabilir. Yüksek lisans ise sadece akademik bir kariyer yapmak isteyenler için değil, bir şirkette çalışırken herhangi bir uzmanlık konusunda bilgi birikimini arttırma fırsatı yaratıyor.

Murat YeÅŸildere/Egon Zehnder International:
Uzmanlık isteyen işlerde askerlik aradan çıkmalı

Bu tercih yapılırken, mesleki formasyonun ön plana çıktığı tıp, eczacılık, hukuk veya mühendisliğin belli alanlarında eğitim almış ve bu konularda çalışacak kişilerin askerliği bir an önce yapmalarının doğru olduğunu düşünüyorum. Böyle olursa kariyerlerine ara vermemiş olurlar. Yüksek lisans ve çalışma konusuna bakıldığında, benim tavsiyem olabildiğince, iş alanında belli bir tecrübe kaydettikten sonra yüksek lisans eğitimini almalarıdır. İş tecrübesinde öğrendiklerinin pekişmesini ve teorik altyapının güçlenmesini sağlayacaktır. Eğer yüksek lisans eğitimi yapılacak konu, kişinin lisans eğitimini de aldığı konu ise, daha teknik ve uzmanlaşmaya yönelik kimya mühendisliğinde mesela bilgiler taze iken hemen yapılmalıdır. Ama kimya mühendisliğinden sonra işletme, ekonomi veya NBA yapılacaksa mutlaka iş tecrübesi kazanmalarını tavsiye ediyorum. Bir başka şey de son zamanlarda daha popüler olmaya başlayan Türkiye dışındaki iş fırsatlarıdır. O zaman askerliği erteleyerek bu fırsatları değerlendirmek önemli. Konuya bir de girişimcilik veya profesyonel anlamda bakılabilir. Girişimci olarak çalışacaklar da bir an önce askerliklerini yapmalılar.

 

Kaynak : EMÄ°NE DOLMACI
[1] e.dolmaci@zaman.com.tr