Farklı olan kazanır!
Staj sezonu açıldı. Ãœniversiteliler ÅŸirketleri CV yaÄŸmuruna tuttu bile. Staj önemli çünkü öğrencinin ileride çalışması muhtemel ÅŸirketle veya iÅŸ koluyla niÅŸanlılık dönemi geçirmesine fırsat tanıyor. Åžirketler de stajyerlere potansiyel çalışan gözüyle bakıyor, birlikte uyumlu çalıştıkları öğrencileri kadrolarına katıyorlar. Ne var ki, iyi bir ÅŸirkette staja kabul edilmek, iÅŸe girmekten daha kolay deÄŸil.Â
Â
Öğrencilerin, tıpkı bir işe girer gibi zorlu sınavlar, mülakatlar ve hatta kişilik testlerinden geçmeleri gerekiyor.
Peki, iyi bir şirkette staj yapmanın yolu ne? Asgari gerekler, iyi bir üniversitede okumak ve iyi derecede İngilizce bilmek. İnsan Kaynakları yetkilileri yüksek sesle pek ifade etmeseler de, öğrencinin devam ettiği üniversitenin prestiji önemli. Üniversitenin ismi, binlerce başvuru aldıklarında kullandıkları eleme kriterlerinden biri. Ancak istisnalar da var. Mesela Unilever’in stajyer alımlarında üniversite, bölüm, yüksek lisans derecesi ve akademik başarı gibi faktörler temel kriterler içinde yer almıyor. İkinci şart olan iyi derece İngilizce bilmek, belki de devam edilen üniversiteden de önemli. Çünkü okul konusunda esnek olabilen şirketler var ama, yabancı dil konusunda yok. Yani dil bilmiyorsanız, bir anlamda yoksunuz.
Peki bu iki nitelik yeterli mi? Kesinlikle hayır. Çünkü, bu nitelikleri taşıyan binlerce kişi var. Mesela bu yıl Unilever’e staj için başvuran 1.000 kişinin tamamı, Microsoft’a bu yıl staj için başvuran 350 kişinin yüzde 70’i, Roche’a başvuran 792 kişiden 483’ü, DHL’e başvuran 450 kişinin yüzde 90’ı, Ceva Lojistik’e başvuran 1.000 kişinin yüzde 70’i bu özelliklere sahipti. O halde, aradan sıyrılmanın yolu ne? Ya da soruyu tersinden sorarsak; şirketler, kendilerine başvuran benzer özellikteki çok sayıda aday arasından nasıl seçim yapıyorlar?
Hedefini belirlemiş,inisiyatif alabilen,lider,sosyal ve özgüveni yüksek
Stajyer adayını ayırt edici baÅŸka birçok özellik var. KiÅŸilik bunların başında geliyor. Hedefini belirlemiÅŸ, ne istediÄŸini biliyor olmak önemli. Ceva Lojistik Türkiye Genel Müdürü Aslan Uzun, “Birbirinin benzeri programları bitiren yüzlerce öğrenci ile görüşüyoruz; adaylarımızın takipçiliÄŸi ve hedeflerini netleÅŸtirmiÅŸ olmaları çok önemli. Yapacakları stajdan neler bekledikleri de diÄŸer önemli nokta” diyor. HP OrtadoÄŸu, Akdeniz, Afrika Yeni Mezun Program Yöneticisi Ebru ErdoÄŸuÅŸ, “Seçim yaparken, HP’nin önem verdiÄŸi yetkinlikleri geliÅŸtirmiÅŸ ve gerek okulda gerek sosyal hayatta aktif adaylara öncelik veriyoruz. Stajyer alımlarında, çok yönlülük, takım çalışması, liderlik ve inisiyatif almayı gerektiren okul projelerinde ve sosyal aktivitelerde yer almış, hatta okul ile birlikte yarı zamanlı çalışmış, staj programlarına katılmış, okuduÄŸu bölümle ilgili çalışmalar yapmış ve notları ortalamanın üzerinde olan kiÅŸileri tercih ediyoruz” diyor.
Not ortalamalarını dikkate alan baÅŸka ÅŸirketler de var. Garanti, yüksek akademik baÅŸarıya önem veriyor. Garanti Bankası Ä°nsan Kaynakları Koordinatörü Osman Tüzün, diÄŸer kriterleri şöyle anlatıyor: “BaÅŸvuru deÄŸerlendirme esnasında adayların farklı kurumlarda yapmış oldukları stajlar, yer aldıkları sosyal aktiviteler ve kulüp faaliyetleri, okulda aldıkları dersler, aktif rol aldıkları projeler, yabancı dil bilgileri ve not ortalamaları onların rakipleri arasından sıyrılarak farklılaÅŸmalarını saÄŸlıyor. Ãœniversitede alınan eÄŸitimin yanı sıra özellikle stajlar ve sosyal aktiviteler adayların kiÅŸisel geliÅŸimine büyük katkıda bulunuyor.”
BSH Ev Aletleri, stajyer seçerken kiÅŸisel özelliklere ve yeteneklere önem veriyor. Åžirketin Kurumsal Ä°letiÅŸim Müdürü Fatmanur ErdoÄŸan, “ÖrneÄŸin dernek üyelikleri, sosyal aktivitelerde aldıkları görevler, yürüttükleri iÅŸler, kiÅŸiyi daha iyi tanımamız açısından önemli faktörler” diyerek ekliyor: “Yenilikçi, deÄŸiÅŸime açık, kurum kültürümüze adapte olabilecek stajyerlerle çalışmayı tercih ediyoruz. Ayrıca uluslararası bir ÅŸirket olduÄŸumuzdan, aradığımız özellikler arasında kültürler arası anlayışa sahip olmak, iletiÅŸim kurabilme yeteneÄŸine sahip olmak da geliyor.”
Microsoft’ta, baÅŸarılı bir performansa sahip olabilmek için gerekli kiÅŸilik özellikleri, davranış biçimleri, hal ve hareketler ile bilgi düzeyi ölçülüyor. Microsoft Türkiye Ä°K Proje Yoneticisi Esra Gaon, “Temel yetkinliklerimiz rollere göre farklılık göstermiyor. Bilgi ve birikimi ile kendine güveni yüksek, kiÅŸiler ve gruplar arası etkileÅŸimi güçlü, teknolojiye tutkun, birikimi ve iletiÅŸimi ile etki oluÅŸturabilen kiÅŸileri kadromuzda görmek istiyoruz” diyor.
Faaliyet alanına ilgi duymak da önemli
Åžirketlerin adaylarda dikkat ettikleri özelliklerden biri de, ÅŸirketin faaliyet gösterdiÄŸi sektöre ilgi duymak. Unilever Türkiye, Orta Asya, Kafkasya ve Ä°ran Ä°K’dan Sorumlu BaÅŸkan Yardımcısı Cem Tarık Yüksel, birbirine benzer özelliklere sahip adaylar arasından nasıl seçim yaptıklarını şöyle anlatıyor: “Yetkinliklerimizin özünde; her çalışanımızın yaptığımız iÅŸe ve hedeflerimize paralel oluÅŸturulmuÅŸ ’lider’ davranış biçimini benimseyerek kendini daha da geliÅŸtirmesi ve ilerlemesi yatıyor. Kurumsal hayata ve faaliyet gösterdiÄŸimiz sektöre ilgi duymak, kariyerine yön vermeye ve kendini geliÅŸtirmeye zenginleÅŸtirmeye istekli olmak, büyük sorumlulukların altına girmeye hazır olmak, kendine güvenmek, potansiyeline inanmak gibi özellikleri de dikkate alıyoruz.”
Yurtiçi Kargo İK Genel Müdür Yardımcısı Hakan Çıracıoğlu, mülakatlar sırasında staj yapmak isteyen adayların kariyerlerine hangi alanda devam etmek istediklerini belirlemeye yönelik bir grup çalışması ve beyin fırtınası yapıldığını anlatıyor. Sonrasında adaylara kişilik envanteri uygulanıyor; kişisel özellikleri ve eğitimlerine göre kendilerine uygun olacak departman için önerilerde bulunuluyor. Staj yapacak adayın öğrendiklerini uygulayabileceği ve kendini geliştirebileceği departman karşılıklı olarak belirleniyor.
DHL’de takım çalışmasına uygunluk, baÅŸarı için gayret gösterme, inisiyatif ve müşteri odaklı yaklaşım dikkate alınıyor. EÄŸitim alınan bölüm ve okuldaki baÅŸarıyı dikkate alanlar da var. Mesela Nortel NetaÅŸ Ä°K Müdürü AyÅŸe DoÄŸruöz, stajyer seçiminde öncelikli olarak not ortalaması, öğrencilerin okudukları bölüm ve üniversite öğrenimi sırasında hangi dersleri almış olduklarını dikkate aldıklarını söylüyor. Pizza Pizza Ä°K Uzmanı Nilay Ka, “BaÅŸvuranların ne istediÄŸini bilmesi, kendine güvenen ve kararlı kiÅŸilik özelliÄŸi taşıyor olması, üniversite döneminde kendini geliÅŸtirmesi öne çıkan en önemli kriterler arasında. Gıda ve fast food kültürü konusunda kendini geliÅŸtirmiÅŸ olması gibi özelliklere de önem veriyoruz” diyor.
Staja kabul edilmekle iş bitmiyor, çaba gerektiriyor
Zorlu bir süreç ama, staj bir insanın kariyeri için en önemli dönüm noktalarından biri. BSH EV Aletleri Kurumsal Ä°letiÅŸim Müdürü Fatmanur ErdoÄŸan, şöyle anlatıyor: “Öğrencinin iÅŸi staja kabul edilmekle bitmiyor. Stajlar sadece yaz dönemlerini geçirdikleri tecrübeler deÄŸil, geleceÄŸi ÅŸekillendirme yolunda atılan adımların da baÅŸlangıcı. Öğrenci staj sırasında kendini gösterebilir, öğrenmek için çabalar, organizasyonu tanımaya çalışırsa, mezun olduÄŸu zaman kendisine destek verebilecek bazı profesyonelleri de tanımış olur. Ä°liÅŸkiler ağı kurmanın en güzel yolu budur. Stajdan beklenti sadece “elime bir iÅŸ verilsin, ben de onu yapayım” olursa, geçirdikleri vaktin çoÄŸunu boÅŸa harcamış olurlar. Staja baÅŸlayan bir kiÅŸi, kurumun içerisindeki profesyonelleri birer mentor olarak kullanabilmeli. Stajyer tanımlamasına fazla takılmamak gerekir. Ä°ÅŸ ortamına giren her kiÅŸi, o kurumun, kısa dönemli de olsa bir çalışanıdır. Atak, giriÅŸken, hevesli ve heyecanlı olmak kiÅŸinin kendisini göstermesini saÄŸlar.”
Staja yerleÅŸmek iÅŸe girmek kadar zor
Staja kabul edilmek, iÅŸe girmek kadar zor. BaÅŸvuran öğrencilerin, zorlu aÅŸamaları geçmeleri gerekiyor. Mesela Roche, iyi bir üniversitede okuyan ve iyi Ä°ngilizce bilen adaylarla önce bire bir mülakat yaparak özgeçmiÅŸleri, stajdan beklentileri ve geleceÄŸe yönelik planlarını soruyor. Bu aÅŸamayı geçen adaylara Ä°ngilizce seviye belirleme sınavı ve genel yetenek testi uygulanıyor. Roche Ä°nsan Kaynakları Direktörü Berrin Yılmaz, “Ä°ki adayın da yabancı dil bilgisi aynı ise Genel Yetenek Testi sonuçlarına göre bir sıralama yaparak aralarından seçim yapıyoruz” diyor.
Bu yılki stajyerlerini, 2 binin üzerinde başvuru arasından seçen Vodafone, önce kriterlere uygun olanları CV üzerinden eledi. Ardından olumlu bulunan adaylar telefonla mülakata alındı. Bu mülakatı da geçen adaylar, İngilizce sınavına davet edildi. İngilizce sınavında başarılı olanlarsa, yüz yüze görüşmelere alındı. Yüz yüze görüşmelerde başarılı bulunan 36 aday da Parkorman’da 5 günlük seçme ve eleme sürecine alındı. Bu süreçte de başarılı bulunan 15 öğrenci, 3 ay sürecek staja katılma hakkı kazandı.
Ä°yi bir CV etkili oluyor
Ä°ÅŸ baÅŸvurusunda olduÄŸu gibi staj baÅŸvurularında da etkin bir CV hazırlamak çok önemli. BSH EV Aletleri Kurumsal Ä°letiÅŸim Müdürü Fatmanur ErdoÄŸan, “Adayların kendilerini farklılaÅŸtırabilmeleri için özenle ve etkin bir CV hazırlamaları gerekiyor” diyor: “Çok yüksek sayıda baÅŸvuru aldığımız için, doÄŸal olarak belli bir sayıda baÅŸvuruyu elemek durumundayız. Bu da etkin bir CV yazmanın ne kadar önemli olduÄŸunu gösteriyor. Göze çarpan, ilk bakışta kiÅŸinin hangi konuda istekli ve yetenekli olduÄŸunu görmemizi saÄŸlayan CV’ler yollamaları onları ayrıştırır.”
Stajdan tam zamanlıya geçişin yolu açık
Stajyer ve ÅŸirket birbiri için uygun olduklarına kanaat getirirseler, beraberlikleri yarı veya tam zamanlıya çevrilebiliyor. Garanti Bankası Ä°K Koordinatörü Osman Tüzün, staj programlarında baÅŸarılı performans sergileyen öğrencilerin bir kısmının, staj yaptıkları birimlerde part-time olarak çalışmaya devam ettiklerini anlatıyor: “Program dahilinde yakından tanıma ve performansını takip etme fırsatı bulduÄŸumuz Genç Garantililer’den, kariyerine bankacılık alanında baÅŸlamak isteyenleri, genel müdürlük birimlerimiz için düzenleyeceÄŸimiz “Management Trainee” (Yönetici Adayı) alımlarımızda deÄŸerlendirmeyi hedefliyoruz.” Microsoft Türkiye’de staj yapan iki genç geçen yıl Seattle ofisinde çalışmaya geçmiÅŸ. Microsoft Türkiye’de ise daha önce stajyer olarak baÅŸlamış 2 kiÅŸi çalışıyor ÅŸu anda.
Ceva Lojistik’te birim yöneticileri ve stajyerler talepte bulunurlarsa öğrenciler staj dönemi bitiminde part-time olarak da çalışmaya devam edebiliyorlar. Mezun olduktan sonra ÅŸirketteki iÅŸ fırsatlarında öncelikli deÄŸerlendiriliyorlar. BaÅŸka örnekler vermek gerekirse, son 3 yılda staj yaptıktan sonra iÅŸe baÅŸlayan sayısı Yurtiçi Kargo’da 4, DHL’de 13, Roche’da 2, Pizza Pizza’da 10.Â
Â
Yazan : Gaye GÃœZELAY
Bu yazı en son 5 October 2008 tarihinde; bugün "1", toplamda ise "1,281." defa okunmuştur.
Bu yazıyı okuyanlar, bunları da okumalı :
16 Haziran 2008, 22:08
Kişinin, kendini pek çok kişiden farklı kılacak özelliklere sahip olmasi icin o pek çok kişiden çok çok fazla efor sarfetmesi ve bunu da severek yapması gerekiyor.. Bu işin başka yolu yok gibi görünüyor..
21 Haziran 2008, 22:23
Sürekli geliÅŸime açık olan kiÅŸiler herkezden farklı olduÄŸunu belli eder….