// Türkçenin Üstünlükleri
Türkçe diÄŸer dillerden üstün bir dil olduÄŸu tarışılmaz bir gerçekken nedense bunu kendimize dahi inandırmanın güçlüklerini yaşıyoruz. Yüzyıllardır bu kadar hor görülmesine raÄŸmen hala ayakta durabiliyorsa bu durum en baÅŸta dilimizin ne kadar güçlü olduÄŸunu göstermez mi? Bir gün Türkçenin üstünlüklerini arkadaÅŸlarımla konuÅŸurken içlerinden biri “Türkçe bizim kendi dilimiz onu savunmak ve korumak için üstün olması gerekmez” demiÅŸti. Evet çok haklı üstün olmasa da sahip çıkmamız gerekirdi çünkü bizim dilimiz. Ä°ÅŸte size tesbit edebildiÄŸimiz kadarıyla Türkçenin üstünlüklerini anlatan bir kaç madde..
1-Önce insan: Dünyadaki yaygın dillerin bir çoÄŸunda insan ile eÅŸya arasında fark yoktur, cinsiyet ayırımı vardır. Oysa Türkçemizde bütün insanlar eÅŸittir ve diÄŸer doÄŸa varlıklarından farklıdır. Örnek olarak ÅŸu cumleye bakın “Ä°nek ve yavrusu otluyor.” Benzeri bir cümlede özne insan olduÄŸunda ÅŸu ÅŸekil oluÅŸacaktır “Anne ve çocuÄŸu yemek yiyorlar.” Bu iki cümle birbirlerine çok benziyor fakat dikkat ederseniz yüklemin sonunda lar takısı sadece insanlar sözkonusu olduÄŸunda ekleniyor. Bir dilin insana önem vermesi ve cinsiyet ayrımı yapmadan her insanı eÅŸit kabul etmesi üstün bir özellik deÄŸil de nedir. En azından bu özellik sayesinde sözlerinde üçüncü tekil ÅŸahıs geçen bütün ÅŸarkılar ve türküler hem kadınlar hem de erkekler tarafından rahatlıkla söylenebilmektedir.
2-Kelime türetme yeteneği: Eklemeli dillerin en güzel özelliklerinden biri kelime üretme imkanlarının çok geniş olmasıdır. Kökten kelime türetildiği gibi türetilmiş kelimelere yeniden ekleme yapma imkanı bulunmaktadır.
3-Türkçede kelimelere vurgu sayesinde anlatım gücü çeÅŸitliliÄŸi saÄŸlanabilir. ÖrneÄŸin “Onu buradan atmalıyım”. Cümlesinde her kelimeye ayrı ayrı vurgu yapalım, göreceÄŸiz ki hangi kelimeyi vurgularsak o unsura daha fazla dikkat çekmiÅŸ oluyoruz. Kimi buradan atmalısın? Sorusuna yanıt “Onu buradan atmalyım”. Onu nereden atmalısın sorusuna yanıt; Onu buradan atmalıyım. Onu ne yapmalısın sorusuna yanıt; Onu buradan atmalıyım.
4- Gizli sözcük zenginliÄŸi: Türkçede genelde kullanılmayan bir çok gizli kelime vardır. Genelde kullanılmayan kelimeler dilin parçası sayılır mı hiç diyeceksiniz. BaÅŸka dillerde sayılmayabilir ama Türkçede sayılmalıdır. EÄŸer bir kiÅŸi bu gizli kelimeyi kullanacak olursa karşıdaki de bunu anlayacak olursa nede sayılmasın. Sözcük köklerini ve isim yapan ekleri terketmediÄŸimiz sürece gizli kelimeler de bizi terketmez, her an kullanılmayı beklerler. Türkçenin binlerce yıl ayakta kalabilmesinin sırrı da belki burda yatmaktadır. Türkçede atıl bekleyen kelimeler o kadar çoktur ki bazı dillerin kelime sayısından bile fazladır. Gizli olan ve olmayan kelimelere örnek verelim; Ver kökünden vergi türetilmiÅŸtir günümüzde kullanılmaktadır yani gizli bir kelime deÄŸildir, oysa al kökünden algı kullanılmamaktadır, “dilenci insanlardan algı topluyordu” cümlesi sizce ne manaya geldiÄŸi az çok anlaşılmıyor mu algı= sadaka deÄŸil mi?. Duy kökünden duygu, gör kökünden görgü kullanılmaktadır, dur kökünden durgu ise kullanılmamaktadır. “Trafik durgusuna yakalandım” gibi bir cümle kurduÄŸumuzda (ilk defa kullanıldığı için tuhaf gelebilir) bu cümlenin de ne manaya geldiÄŸini anlayabiliriz. Gizli kelimelerim sayısı sadece köklerle sınırlı deÄŸil, bir ekle yetinmeyip ikinci ve üçüncü eklemeler yaparak aynı kelime üzerinde kelime türetme olasılık sayısını arttırmak mümkündür. Durguluk, durguç, durgucuk vs.
5- Kelime haznesi konusunda gizli kelimelerin katkısından yukarıda bahsetmiÅŸtik. Bir de kelime haznesini artıran fakat bir çoÄŸu sözlüklerimizde yer almayan Türkçenin cümle içindeki geçici kelimeleri vardır. “Sigarasında bir kaç içimlik yer kalmıştı” cümlesindeki içimlik kelimesinde olduÄŸu gibi.
6- Türkçede kelimeler cümle içinde çok deÄŸiÅŸik yerde kullanılabilir. Cümledeki yerine baÄŸlı olarak farklı bir anlam kazanan cümle aynı kelimelerle deÄŸiÅŸik ifadeler saÄŸlamaktadır . “Gökteki yıldız parlıyordu” ile “Yıldız gökte parlıyordu” aynı anlamı taşımaz. Bu ÅŸekilde kullanımlar Türkçede çok yaygındır. Bir çok dilde ise kelimelerin yerini deÄŸiÅŸtirmek hem kolay deÄŸildir hem de deÄŸiÅŸtirilse bile anlamda farklılık meydana gelmez.
7-Türkçe kendini ispat etmiş en eski diller arasındadır. Doğal şartlara uyum gösteremeyen canlı türleri yok olmaktadır. Türkçe terkedilmeye çalışılmış (osmanlıcada olduğu gibi) fakat kendini toparlayıp yeniden canlanmıştır. Günümüzde Türkçe kadar köklerine bağlı bir dil çok azdır. Avrupa dillerinin geçmişi 400-500 yıllıktır. Belki 200 yıl sonraki dünya yüzeyinde birbirini anlamayan fakat ingilizce konuşan değişik halklar olacaktır çünkü bu gün dahi ingilizce çok yerde farklılaşmaktadır. Zaten latince aynı akibete uğrayarak çatallaşmış fransızca, almanca, ingilzce dilleri meydana gelmişti. Türkçe yine köklerine bağlı olarak ayakta durabilecetir ( yeter ki terkedilmesin). Binlerce yıl geçmesine rağmen dünyadaki Türkçe konuşan insanların dilleri latin dillerindeki örnekteki gibi ayrı diller olarak değil farklı lehçeler olarak kabul edilmektedir.
8- Türkçe olduğu gibi yazılan-yazılabilen bir dildir. Bir sesi ifade ederken tek bir harf kullanılmaktadır. Bu açılardan okuma yazma öğrenimi, proğramlama dili (henüz ciddi bir çalışma yok), bilimsel isimlendirmelerde (çok az kullanılsa da) üstünlük taşımaktadır.
9-Ses uyumu: Ünlü ünsüz uyumu, kelime sonlarına gelen eklerden sonra bazı harflerin yumuşaması gibi özellikler Türkçenin ses olarak kulağa hoş gelen bir dil olmasına sebep olmaktadır. Üstelik insan doğasına en uygun sesleri barındırmaktadır. Bazı kasıtlı yanlış dayatmaların aksine Türkçe şarkı, şiir ve edebiyat için en uygun dildir.
Kaynak : Ayhan AYVAZ
Bu yazıyı sizlerle paylaÅŸmamız üzere bize gönderen Selim KIROÄžLU’na “kendinigelistir.com” ailesi olarak teÅŸekkürlerimizi sunuyoruz.
Â
Bu yazı en son 13 May 2008 tarihinde; bugün "0", toplamda ise "3,973." defa okunmuştur.
Bu yazıyı okuyanlar, bunları da okumalı :
17 Mayıs 2006, 10:37
Bu bilgilendirme için, Ayhan AYVAZ Bey’e teÅŸekkür ediyorum. Toplumsal yozlaÅŸmada, en önde dilimizin yozlaÅŸması var. Özentiden dolayı, Türkçe’mize uymayan, söylenmesi zor kelimeleri kullanmak yada ingiliz aksanı ile konuÅŸulması, dangalaklıktan baÅŸka bir ÅŸey deÄŸil…
14 Eylül 2006, 23:24
Ne denilebilir ki! Gerçekten müthiÅŸ bir yazı. Çok saÄŸlıklı düşünceler. Bu arada bence de eÄŸer TÃœRKÇE konuÅŸuluyorsa sadece TÃœRKÇE konuÅŸulsun. Gidip Amerika’da bir yıl yaÅŸayın. “Evet, evet” diyen birine rastlayacak mısınız bakalım? Her fırsatta “yes, okey, no” demek marifet olmasa gerek. Ne olur bu saçmalığı kabullenelim artık.
Çok teşekkürler.
16 Åžubat 2007, 23:09
Ülkemizde TÜRKÇEYE önem veren çok az kişi/site var. Böyle kişilerin olması beni gerçekten sevindirdi.
Dilimizin kıymetini bilelim!
Saygılar.
15 AÄŸustos 2007, 15:51
Çok teÅŸekkürler. Gerçekten Türkçe çok güzel bir dil, lütfen artık kıymetini bilelim. Ä°ÅŸletmelerimize, ürettiÄŸimiz, sattığımız her ÅŸeye Ä°ngilizce isimler vermekten vazgeçelim. Devletin bu konuda yasal çalışmalar yapmasını bekliyorum. KonuÅŸurken Türkçe kelimeler kullanalım ve Türkçe’yi doÄŸru kullanalım.
29 Kasım 2007, 12:49
cok zengin bir dile sahibiz okundugu gıbı yazılan yazıldıgı gıbı okunan bir dil dilimize sahip çıkalım siteyi müthiş buluyorum daha geniş icerikli olması dilegiyle ne kadar çok konu olursa o kadar okur sayısı artacagını düşünüyorum ve hepiniz harikasınız sevgiyle kalın
11 Aralık 2007, 20:50
yazılarınız super
02 Mart 2008, 14:29
Çok teÅŸÅŸekkür. Yazınızı okumak bir nebzede olsa beni rahatlattı.Etrafımdan ve televizyonda durmadan ‘ bay bay ‘ ve teve yerine tivi denmesinden bıktım. Yeniden türkçemizi kirletmeden güzel konuÅŸabilme çabası içine girmeliyiz.