Duygusal Zeka

Duygusal zeka, Amerikal─▒ psikologlar Peter Salovey (Harvard ├ťniversitesi) ve John Mayer?in (New Hampshire ├ťniversitesi) 90?l─▒ y─▒llarda ortaya ├ž─▒kartt─▒klar─▒ ve g├╝n├╝m├╝z├╝n s─▒k├ža konu┼čulan konulardan biri haline geldi.

Duygusal zeka kavram─▒n─▒n geli┼čtirilmesindeki en ├Ânemli ├žal─▒┼čmalardan biri psikolog Daniel Goleman (New York Times) taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilmi┼čtir. Duygusal zeka kavram─▒ ├╝zerinde yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar─▒ geni┼č kitlelere ula┼čt─▒ran Goleman, ?Duygusal Zeka? adl─▒ kitab─▒nda, EQ (Emotional Intelligence ? Duygusal Zeka)?nun ba┼čar─▒ ├╝zerindeki etkisini kan─▒tlamaya ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r.

─░nsanlarla olan ileti┼čimimizi birebir etkileyen duygusal zeka, ayn─▒ zamanda bireyin sahip oldu─ču potansiyeli a├ž─▒─ča ├ž─▒kartmas─▒nda da etkin bir rol oynuyor.
Yetkinlikler a├ž─▒s─▒ndan duygusal zekay─▒:

Motivasyon

Kendini tan─▒mak ve fark─▒ndal─▒k
Kendini y├Ânetmek
Empati (kendini ba┼čkalar─▒n─▒n yerine koyarak d├╝┼č├╝nebilme)
─░leti┼čim ve uyum g├╝c├╝
Tak─▒m ruhu olu┼čturabilme olarak d├╝┼č├╝n├╝lebiliriz.
K─▒saca EQ; ki┼činin kendi duygular─▒n─▒ tan─▒yan, kendine g├╝venen, i├ž motivasyonunu sa─člayarak yenilik├ži bir birey olmas─▒n─▒ sa─člaman─▒n ├Âtesinde; ki┼činin elde edece─či fark─▒ndal─▒─č─▒ toplumsal boyuta da ta┼č─▒yarak ba┼čkalar─▒yla olan ├žok y├Ânl├╝ ili┼čkilerinde liderlik ├Âzelliklerini kullanabilmesini sa─člayan etkili bir fakt├Âr.

Giderek zorla┼čan ekonomik ko┼čullar i├žinde pek ├žok ┼čirket ?duygusal zeka?n─▒n ├Ânemi ├╝zerinde her ge├žen g├╝n daha da fazla durarak; bunun sonucunda da ├že┼čitli e─čitimlerle ├žal─▒┼čanlar─▒n duygusal zekalar─▒n─▒ belirli bir d├╝zeyde geli┼čtirmelerini sa─člamaya ├žal─▒┼č─▒yor. ├çal─▒┼čanlar─▒nda duygu y├Ânetimini ve etkin ileti┼čimi geli┼čtirebilmesi , uzla┼čma ve tak─▒m ├žal─▒┼čmas─▒ getirebilmeyi, s├╝rekli geli┼čim sonucunda kal─▒c─▒ ba┼čar─▒lar yaratmay─▒ hedefleyen g├╝n├╝m├╝z ┼čirketleri a├ž─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒nda da EQ, ├žal─▒┼čma hayat─▒n─▒n ?kalbi? durumunda. Niteliklerin giderek de─čer kazand─▒─č─▒ bug├╝n├╝n i┼č d├╝nyas─▒nda kal─▒c─▒ olabilmek i├žin, yaln─▒zca ?beyin? g├╝c├╝n├╝n etkili olmad─▒─č─▒, ?duygusal yetenek?in de sahip olduklar─▒m─▒z─▒ do─čru bir ┼čekilde kullanabilmemizi sa─člamas─▒ a├ž─▒s─▒ndan bir de─čer haline d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ g├Âr├╝l├╝yor.

Kurumlar i├žin Duygusal Zeka

Duygusal zekan─▒n yaln─▒zca insanlara ├Âzg├╝ oldu─čunu d├╝┼č├╝nmek yeterli de─čil. Kurumsal yap─▒lar─▒ t─▒pk─▒ ya┼čayan bir organizma gibi i┼čleyen, farkl─▒ ?organlardan? olu┼čan ┼čirketlerin de kendilerine ├Âzg├╝ duygusal zekalar─▒ bulunuyor. Kurumsal yap─▒ t─▒pk─▒ ya┼čayan bir organizma gibi i┼člemekte; farkl─▒ ?organlardan? olu┼čmaktad─▒r. Bu karma┼č─▒k yap─▒ i├žindeki ?kalbin? insan olarak belirlenmesi kurumlar─▒n uzun s├╝reli ba┼čar─▒s─▒ndaki en ├Ânemli fakt├Âr. En temel yat─▒r─▒m─▒n─▒ ?insan? ├╝zerine yapan ┼čirketler i┼č d├╝nyas─▒ndaki rekabet├ži ortam─▒ndan y├╝ksek verimlilikle s─▒yr─▒lmay─▒ ba┼čar─▒yor. ├çal─▒┼čanlar─▒n─▒n duygular─▒na, fikirlerine ve emeklerine y├Ânelik yarat─▒lan bir k├╝lt├╝rle i┼čleyen; bu ama├žla e─čitim ve s├╝rekli de─či┼čimi ├Ân plana ├ž─▒kartabilen kurumlar gelecekte de ba┼čar─▒lar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilecek yap─▒lar olacak.

Ba┼čar─▒ i├žin gereken kurumsal duygusal zekan─▒n anlam─▒:
Motivasyon
Duygular─▒ y├Ânetmek
Empati
Kurumsal a├ž─▒dan duygular─▒ tan─▒mak
Motivasyon

G├╝n├╝m├╝z├╝n b├╝y├╝k ┼čirketlerinin deneyimleri g├Âsteriyor ki, ├žal─▒┼čanlar─▒n performans─▒ bireysel motivasyonun yan─▒nda kurumsal motivasyon ile birlikte daha fazla artabiliyor. B├╝t├╝n bunlar─▒n yan─▒nda, kurumsal eksikliklerin ?fark─▒ndal─▒─č─▒? gelecekteki yat─▒r─▒mlar─▒n verimlili─či i├žin gerekli. De─či┼čim s├╝recinde ├žal─▒┼čanlara uygulanan esneklik ve uzla┼čmac─▒ yakla┼č─▒m da ┼čirket ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒n yeni ko┼čullara uyumunu artt─▒ran ├Ânemli bir kurumsal motivasyon arac─▒ halini al─▒yor.

?Hayatta kalabilme?yi hedefleyen bir kurumsal ?organizma? i├žin en ├Ânemli ├Ân ko┼čul ├žal─▒┼čanlarla kurulan duygusal yak─▒nl─▒─č─▒n yan─▒nda, ├žal─▒┼č─▒lanlarla da kurulacak kuvvetli bir ba─č ve ?fark─▒ndal─▒k?.

Duygular─▒ y├Ânetmek

Ge├žmi┼čte kurumlar m├╝┼čteriler ve pazar pay─▒ i├žin rekabet diyordu. G├╝n├╝m├╝zde ise kurumlar en iyi ├žal─▒┼čan─▒ yakalayabilmek i├žin yar─▒┼č─▒yorlar. Ama├ž, ?do─čru kadroyu? kurabilmek. Do─čru ki┼čileri etkilemeyi ba┼čaran, bu ki┼čilerin i├žindeki ?en iyi? leri ortaya ├ž─▒karmalar─▒ i├žin onlara ilham verebilen ┼čirketler profesyonel anlamda rekabete haz─▒r olan bir grubu temsil ediyor. Bu sadece bilgi yar─▒┼č─▒ de─čil, ayn─▒ zamanda duygular─▒n do─čru kullan─▒m─▒n─▒ zorunlu k─▒lan, kapsaml─▒ bir rekabet ortam─▒. G├╝n├╝m├╝zde, ├žal─▒┼čanlar─▒n do─čru ┼čirkette yer alma istekleri de kurumsal duygusal zekan─▒n i┼č hayat─▒ndaki yerinin ├Ânemli bir g├Âstergesi haline geliyor. Sadece yap─▒lan i┼č ├╝cret ya da al─▒nan ├╝cret i├žin ├žekici k─▒l─▒nan bir ┼čirket, ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒ uzun vadede kaybedebiliyor. Bu nedenle, ┼čirketler i┼če al─▒m s├╝recinin devam─▒nda da ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒n potansiyellerini ortaya ├ž─▒kartmalar─▒na yard─▒mc─▒ olacak olanaklar─▒ temin etmekle y├╝k├╝ml├╝ hale geliyorlar.

M├╝┼čteri odakl─▒ yakla┼č─▒mlar yerine, ├žal─▒┼čan odakl─▒ yakla┼č─▒mlara sahip kurumlar─▒n m├╝┼čteri ili┼čkilerinde daha kal─▒c─▒ ve s├╝rekli olmay─▒ ba┼čard─▒klar─▒ g├Âr├╝l├╝yor.
├ľnceli─čini ├žal─▒┼čanlar─▒na veren ┼čirketlerde, ├žal─▒┼čanlar ├Ânceliklerini m├╝┼čterilerine vermektedirler. ┼×irket i├žinde ya da ┼čirket d─▒┼č─▒nda, kurulan t├╝m ili┼čkilerde, insan fakt├Âr├╝n├╝n ├Ân planda tutulmas─▒, olaylar─▒n ├žal─▒┼čanlar─▒n bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ile ele al─▒nabilmesi gerekmektedir.

Empati

Amerikan ├çal─▒┼čma Bakanl─▒─č─▒?n─▒n 1995 y─▒l─▒ndaki verilerine g├Âre istifa edenlerin %46?s─▒ takdir edilmedikleri gerek├žesi ile istifa etmi┼člerdir. Pek ├žok ┼čirket, ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒n yapt─▒klar─▒n─▒ onlar─▒n g├Âz├╝yle de─čerlendirememekte ve onlar─▒n ihtiya├žlar─▒na hitap edememektedir. Duygusal zekas─▒ y├╝ksek kurumlar bu noktada di─čerlerinden ayr─▒l─▒yorlar. Empati yolu ile olaylar─▒ ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒n g├Âz├╝yle ele alan bu ┼čirketler, ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒ optimist yakla┼č─▒mlarla de─čerlendirirken, onlar─▒n ihtiya├žlar─▒ do─črultusunda da geri bildirim veriyorlar. Bu de─čerlendirme ve geri bildirimlerle ┼čirketler gibi kurumsal sorunlarla zaman kaybetmek yerine, uzla┼čmac─▒ politikalarla, ├žal─▒┼čanlar─▒n performanslar─▒n─▒n artt─▒r─▒lmas─▒ ama├žlan─▒yor. Hedef; kurumdaki her bir ├žal─▒┼čan─▒n ?kurumsal hedefleri ger├žekle┼čtirmek i├žin? her ┼čeyini ortaya koymas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. Bunu yapman─▒n da en etkin yolu duygusal zekay─▒ kullanmak olacakt─▒r.

Otoritenin a─č─▒r bast─▒─č─▒ ┼čirketlerde uygulanan bask─▒c─▒ tutum genellikle ├žal─▒┼čanlar─▒n i┼čten ayr─▒lmas─▒ ile son bulmaktad─▒r. Bu nedenle, duygusal zeka hem bireyler, hem de kurumlar i├žin duygusal karma┼čalarda do─čru tepki verebilmeyi sa─člarken; ayn─▒ zamanda ├Âfke, stres ve k├Ât├╝mserli─čin kontrol├╝ i├žin gereken kontrol mekanizmas─▒n─▒ kullanabilme yetisini geli┼čtirmektedir.

Kurumsal A├ž─▒dan Duygular─▒ Tan─▒mak

Kurumlar ve ├žal─▒┼čanlar a├ž─▒s─▒ndan duyular─▒n ?bilincinde? olma olduk├ža ├Ânemlidir. Pesimist yakla┼č─▒mlardan ar─▒nd─▒r─▒lm─▒┼č tutumlar sergilemek ┼čirketin hedeflerine ula┼čmas─▒ndaki en ├Ânemli ad─▒mlardan biridir. ?Kurum hayat─▒? i├žinde insana yer verme ile duygular─▒ tan─▒maya y├Ânelik ilk ad─▒m─▒ atan ┼čirketler toplam kalite anlay─▒┼č─▒ i├žinde kal─▒c─▒ ba┼čar─▒lar hedeflemektedir.

─░nsanlara ve ┼čirketlere uzun y─▒llard─▒r etkin ileti┼čim ve duygusal zeka ├╝zerine e─čitimler veren Claus Moller? e g├Âre her alanda kalite i├žin ┼čirketlerde ?insan fakt├Âr├╝? ├Âne ├ž─▒kart─▒lmal─▒d─▒r. Moller? g├Âre ?kazanan? ┼čirketlerde bulunan ├Âzellikler:

Tak─▒m ├žal─▒┼čmas─▒
Ortak vizyon
De─či┼čime a├ž─▒kl─▒k
Azim
─░leti┼čim becerisi
├ľd├╝llendirme
S├╝rekli ├Â─črenim
Payla┼č─▒m

En ├Ânemli ├Âzellik ise, t├╝m bu kriterlerin her bir ├žal─▒┼čan taraf─▒ndan benimsenmesidir. Bu ├Âzellikleri i├žinde bulunduran ┼čirketlerde lidere ayr─▒ bir g├Ârev d├╝┼čmektedir. Y├╝ksek bir duygusal zekaya sahip liderden beklenen, ├žal─▒┼čanlarla, b├╝t├╝n bu ├Âzellikleri en iyi ┼čekilde benimsemelerini sa─člayacak do─čru ileti┼čim yollar─▒n─▒ kurmas─▒d─▒r.

Her ┼čeyden ├Ânce bir ?insan? olarak di─čer ?insanlarla? s├╝rekli ileti┼čim i├žinde ├žal─▒┼čmakta oldu─čunun bilincinde olan bir lider kamusal alanda ┼čirketlerinin temsilcileri durumundad─▒r. Gerek kurum i├žinde, gerekse kurum d─▒┼č─▒nda pek ├žok ki┼či ile ileti┼čim kurmak zorunda olan bu lider, empati kurabilme yetene─či ile kar┼č─▒s─▒ndaki ki┼čilere nas─▒l hitap etmesi gerekti─činin bilincindedir. ├çal─▒┼čanlar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ do─čru olarak belirleyebilir ve bu do─črultuda ihtiya├žlar─▒n giderilmesi i├žin gerekli olan ?yap─▒c─▒? geri bildirimi verebilir.

Hayat felsefesini rasyonaliteye indirgemek yerine, mant─▒─č─▒ duygularla birle┼čtirerek kullanabilen bir lider, kurumsal duygusal zekan─▒n olu┼čturulabilmesi i├žin gerekli olan zeminin haz─▒rlanmas─▒nda etkin bir rol oynar.
G├Âr├╝l├╝yor ki, kurumlarda duygusal zeka her bir bireyin kendi duygusal zekas─▒n─▒ y├╝kseltmesi ile meydana gelmi┼č bir ?tak─▒m ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n? ├╝r├╝n├╝d├╝r.

Referanslar:
www.duygusalzeka.org
www.tmi.ru 

Hakk─▒nda ├ľzg├╝r ┼×AH─░N

T├╝rkiye'nin en b├╝y├╝k ki┼čisel geli┼čim sitesi olan kendinigelistir.com projesinin sahibidir. 2006 y─▒l─▒ndan bu yana #ki┼čiselgeli┼čim alan─▒nda bir├žok yenili─či b├╝nyesinde bulundurdu─ču sitede "beden dili, ileti┼čim teknikleri, ba┼čar─▒ hikayeleri, motivasyon teknikleri, ├Âzg├╝ven geli┼čimi" gibi bir ├žok ana tema ├╝zerine yazar, ├žizer, karalar, ├Â─čretmeye ├žal─▒┼č─▒r.