Daha yaygın ve daha yerleşik anlamıyla belirtmek gerekirse bu işleve sorun çözümü demek de mümkündür. Gerek bireysel gereke toplumsal anlamda yaşam boyu aşılması gereken bir çok sorunla karşı karşıya bulunulduğu bilinen bir gerçektir. Bu sorunların çözümünü sağlayacak en önemli öge ise bilgi ve düşünce gücüdür. Bir sorunun sorun olarak belirlenmesi için bireyin o sorunu kendisi için çözümü gereken bir problem olarak görmesi gerekir. Yani problemin çözümü kişiyi içinde bulunduğu güçlüklerden ve sıkıntılardan kurtarmayı amaçlamalıdır.Problemin oluşmasında ki etkenler yalnız dış ve çevresel etkenler değil; iç çatışması duygusal karmaşa gibi ruhsal dengeyi bozan ve çözüm gerektiren çok önemli faktörlerdir.
Problem Çözmenin Basamakları
Doğaldır ki her konuda olduğu gibi problem çözme konusunda da bilim adamlarında bir takım kuram ve yöntemler belirlenmiştir. Bu konuda bir çok emek ve çaba yanında bir çok araç ve gereçte kullanılmaktadır. Çözüme ancak böyle varılabilmektedir. Çözümle ilgili basamakları kısaca şöyle belirtebiliriz:
HAZIRLIK BASAMAĞI
Bu aşamada önce çözümü amaçlanan problem belirlenir, gerekli bilgi kaynakları, araç ve gereçler sağlanır, mümkün ise yaklaşık bir süre saptanır ve çözüme çalışılır. Yalnız hazırlık basamağı problemin çözümü için yeterli olmayabilir, vazgeçmekte konu olabilmektedir. O zaman yeni alternatifler devreye girer.
KULUÇKA BASAMAĞI
Bu basamakta, önceki çözme işleminde ki engel oluşturan faktörler terk edilir. Bu aşamada tüm bilinçli ve bilinç altı çalışmalar sürdürülürken, umulmadık bir anda çözümle ilgili sonuç ortaya çıkabilmektedir. Bundan sonraki adım aydınlanma adımdır.
AYDINLANMA
Bu adımda bilgin ve sorun çözücü düşünce yeteneği ve gücüyle yeni bir çözüm yöntemi geliştirmiştir.
DEĞERLENDIRME VE DÜZELTME BASAMAĞI
Bu aşamada bilgin bulduğu çözümün ,gerçekliğini kanıtlamaya çalışacaktır. Bu görüş ve düşüncelerinde gerektiği zaman değişiklikler yapmakta özgürdür.
Problem Çözmede Yaratıcı Düşünme
Günümüzde ve çevremizde uygarlık adına gördüğümüz gelişmelerin, yapıtların, icatların altında yatan gerçekler yaratıcı düşünce gücünün ürünüdür.
Problem Çözmede Kişisel Etkenler
Zeka, kişisel faktörlerin başta geleni zekadır. Yaratma gücünün ve problem çözme becerisinin anahtarı zekadır.
Motivasyon, her konuda olduğu gibi problem çözmede de ön hazırlık yapmak ve amacı belirlemek gerekmektedir. Bu hazırlık çalışmalarının başında da kişinin o problemin çözümü için motive edilmesi oldukça önem taşır. Aksi halde çözüm engelini aşmak mümkün olmaz. Çünkü motivasyon, ilgi, güç, devinim, çaba ve amaç kavramlarının sentezi olan bir kavramdır.
