Hangi Roldesin?

├çirkin kurba─čan─▒n yak─▒┼č─▒kl─▒ bir prense d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ Kurba─ča Prens masal─▒n─▒ mutlaka duymu┼čsunuzdur.
Peki, kurba─čaya d├Ân├╝┼čen prens ve prenseslerin hik├óyesini duydunuz mu?

Bu hikâyenin kahramanı biziz.

Psikanalist Eric BerneÔÇÖin ifadesiyle hepimiz d├╝nyaya prens/prenses olarak geliyor, ancak daha sonra kurba─čaya d├Ân├╝┼č├╝yoruz.

BerneÔÇÖe g├Âre t├╝m insanlar d├╝nyaya ÔÇťOK ya┼čam rol├╝ÔÇŁyle ÔÇťMerhabaÔÇŁ derler. Di─čer bir ifadeyle her insan do─ču┼čtan iyidir, d├╝┼č├╝nme kapasitesine sahiptir ve ya┼čam─▒nda ne olaca─č─▒na kendisi karar verebilir.
Madem d├╝nyaya prens/prenses olarak geliyoruz, ne oluyor da kurba─čaya d├Ân├╝┼č├╝yoruz?

Hepimiz, do─čdu─čumuz andan itibaren ba┼čta anne babam─▒z olmak ├╝zere ├ževremizden gelen s├Âzl├╝ ya da s├Âzs├╝z yo─čun bir mesaj bombard─▒man─▒na maruz kal─▒yoruz. Bu mesajlar; kendimizle, di─čer insanlarla ve d├╝nyayla ilgili bir tak─▒m ├žekirdek inan├žlar geli┼čtirmemize, nas─▒l davranaca─č─▒m─▒zla ve kendimizle ilgili ├že┼čitli kararlar almam─▒za sebep oluyor. K├╝├ž├╝k ya┼člarda ald─▒─č─▒m─▒z bu kararlar ve geli┼čtirdi─čimiz inan├žlar do─črultusunda kendimize ve ├ževremizdeki insanlara belirli roller bi├žerek bir plan ÔÇô hayat senaryosu ÔÇô geli┼čtiriyoruz ve bu plana ÔÇô senaryoya ÔÇô g├Âre davran─▒yoruz. Yani prens/prenses olarak ÔÇťMerhabaÔÇŁ dedi─čimiz ya┼čam─▒m─▒za kurba─ča olarak devam ediyoruz. Bu durum; ├Ânceden belirledi─čimiz davran─▒┼č kal─▒plar─▒n─▒; fark edilme, ilgi g├Ârme, takdir edilme gibi duygusal ihtiya├žlar─▒m─▒z─▒ doyuma ula┼čt─▒rmak i├žin sosyal ili┼čkilerimizde bilin├žli veya bilin├žsiz fakat sistemli olarak kullanmam─▒za sebep oluyor. K─▒saca duygusal ihtiya├žlar─▒m─▒z─▒ doyuma ula┼čt─▒rmak i├žin ├že┼čitli psikolojik oyunlara ba┼čvuruyoruz ve bu durumu fark edene kadar da ├žocukluk d├Âneminde geli┼čtirdi─čimiz bu psikolojik oyunlar─▒ oynamaya devam ediyoruz.

Stephen KarpmanÔÇÖa g├Âre sosyal ili┼čkilerde en ├žok oynad─▒─č─▒m─▒z psikolojik oyun ÔÇťDrama ├ť├žgeniÔÇŁÔÇŽ Bu oyunda sahnede Kurban, Kurtar─▒c─▒ ve Su├žlay─▒c─▒ olmak ├╝zere birbirini tamamlayan ├╝├ž farkl─▒ rol bulunuyor. K├╝├ž├╝k ya┼člarda ald─▒─č─▒m─▒z kararlar ve geli┼čtirdi─čimiz inan├žlar do─črultusunda hepimiz bilin├žsizce bu rollerden birisini benimsiyoruz ve ├žo─čunlukla benimsedi─čimiz bu role uygun davran─▒┼člar sergiliyoruz. Ancak bir kere fark─▒nda olmadan bu oyuna d├óhil oldu─čumuzda roller aras─▒ ge├ži┼č ka├ž─▒n─▒lmazÔÇŽ

Gelin, ┼čimdi oyuncular─▒m─▒z─▒ daha yak─▒ndan tan─▒yal─▒m.

hangi roldesin

Kurban: ÔÇťZavall─▒ BenÔÇŽÔÇŁ, ÔÇťYard─▒ma Muhta├žÔÇŁ

Kurban rol├╝ oynayan ki┼či, kendi de─čerini ve kapasitesini yok sayar. Kendisinin g├╝├žs├╝z ve yetersiz oldu─čuna inan─▒r. Davran─▒┼člar─▒n─▒n, d├╝┼č├╝ncelerinin ve duygular─▒n─▒n sorumlulu─čunu almaz. Ya┼čad─▒─č─▒ b├╝t├╝n olumsuz durumlarda, ba┼čkalar─▒n─▒ ve i├žinde bulundu─ču ko┼čullar─▒ sorumlu tutar. ÔÇťYapam─▒yorum.ÔÇŁ, ÔÇťBeceremiyorumÔÇŁ, ÔÇťE─čer ┼ču olsayd─▒, bu olmazd─▒ÔÇŁ diyerek sorumluluktan kurtulmaya ├žal─▒┼č─▒r.

Problemlerini ├ž├Âzmek i├žin harekete ge├žmeyi, profesyonel destek almay─▒ veya bir ┼čeyleri de─či┼čtirmeyi reddeder. Kendisinin yerine b├╝t├╝n bunlar─▒ yaparak hayat─▒n─▒ de─či┼čtirecek bir ÔÇťKurtar─▒c─▒ÔÇŁ ve kendisiyle ilgili d├╝┼č├╝ncelerini do─črulayacak bir ÔÇťSu├žlay─▒c─▒ÔÇŁ bekler.

Kurtar─▒c─▒: ÔÇťNas─▒l yard─▒mc─▒ olabilirim?ÔÇŁ, ÔÇť─░yi ├çocukÔÇŁ

Kurtar─▒c─▒ rol├╝ oynayan ki┼či, di─čerinin kapasitesini yok sayar. Kar┼č─▒s─▒ndaki ki┼činin yapamayaca─č─▒, beceremeyece─či varsay─▒m─▒yla hareket eder. Bu nedenle kendisinden yard─▒m istenmedi─či halde yard─▒m etmeye ├žal─▒┼č─▒r. Birisine yard─▒m etmedi─či zaman su├žluluk duygusuna kap─▒l─▒r. Ba┼čkalar─▒na yard─▒m etti─či s├╝rece de─čer g├Ârece─čine inan─▒r. Kendi ihtiya├žlar─▒n─▒ g├Âz ard─▒ eder. Yard─▒m etti─či ki┼čilerde ba─č─▒ml─▒l─▒k olu┼čturmaya ├žal─▒┼č─▒r. Ele┼čtirildi─činde ÔÇťSenin iyili─čin i├žinÔÇŁ diyerek kendisini savunur. Her kurtar─▒c─▒n─▒n hayat─▒nda mutlaka kurban rol├╝ oynayan birisi vard─▒r. E─čer kurban, bu rol├╝ oynamay─▒ b─▒rak─▒p ya┼čam─▒n─▒n sorumlulu─čunu almaya karar verirse, kurtar─▒c─▒ kendisi i├žin yeni bir ÔÇťKurbanÔÇŁ bulmak zorundad─▒r.

Su├žlay─▒c─▒: ÔÇťHepsi senin hatanÔÇŽÔÇŁ, ÔÇťK├Ât├╝ ├çocukÔÇŁ

Su├žlay─▒c─▒ rol├╝ oynayan ki┼či, di─čerinin de─čerini yok sayar. Kar┼č─▒s─▒ndaki ki┼čiyi k├╝├ž├╝mser, ele┼čtirir, a┼ča─č─▒lar ve su├žlar. Her zaman hakl─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r. D├╝nyan─▒n tehlikeli bir yer oldu─čuna inan─▒r. G├╝├žs├╝z g├Âr├╝nmekten korkar. Her su├žlay─▒c─▒n─▒n hayat─▒nda da mutlaka kurban rol├╝ oynayan birisi vard─▒r. ├ç├╝nk├╝ kurtar─▒c─▒ g├╝c├╝n├╝ g├Âstermek i├žin su├žlayabilece─či bir ÔÇťKurbanÔÇŁ bulmak zorundad─▒r.

Sosyal ili┼čkilerimizde bilin├žsizce bu oyunu oynamak bize pahal─▒ya patlar; zihinsel, fiziksel ve psikolojik ac─▒ ├žekmemize neden olur.

rol yapmak

─░stedi─čin hayat─▒ kurmak i├žin vakit ay─▒rmazsan istemedi─čin bir hayatla ba┼č etmek i├žin bol bol vakit ay─▒rmak zorunda kal─▒rs─▒n.

Peki, size ve sosyal ili┼čkilerinize zarar veren bu oyundan nas─▒l kurtulacaks─▒n─▒z?

1. Oyunu fark edin.

De─či┼čim ve geli┼čim fark─▒ndal─▒kla ba┼člar. Oyunu bozmak i├žin ├Ânce bir oyunun i├žinde oldu─čunuzu fark etmeniz gerekir. ─░┼če di─čer insanlarla ilgili inan├žlar─▒n─▒z─▒ ve davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒ inceleyerek ba┼člayabilirsiniz.

2. Oynad─▒─č─▒n─▒z rol├╝/rolleri kabul etmeye istekli olun.

Bir ┼čeyi de─či┼čtirmek istiyorsan─▒z ├Ânce kabullenmeniz gerekir. Carl RogersÔÇÖ─▒n ifadesiyle kendinizi ancak oldu─čunuz gibi kabullendikten sonra de─či┼čtirebilirsiniz. E─če bu oyunu oynamak istemiyorsan─▒z, oynad─▒─č─▒n─▒z bask─▒n rol├╝ belirleyin ve bu rol├╝n sorumlulu─čunu al─▒n. Sorumluluk almak, g├╝├žl├╝ oldu─čunuzun g├Âstergesidir. Davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒n sorumlulu─čunu ald─▒─č─▒n─▒zda, bir ┼čeyleri de─či┼čtirme ve se├žim yapma ┼čans─▒n─▒ yakalars─▒n─▒z.

3. Motivasyon kayna─č─▒n─▒z─▒ bulun.

Bu oyununu oynamak size ne sa─čl─▒yor? Kurban/Kurtar─▒c─▒/Su├žlay─▒c─▒ rollerini oynad─▒─č─▒n─▒zda hangi ihtiya├žlar─▒n─▒z─▒n doyuma ula┼čt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz? Hayat─▒n─▒z─▒n ne kadar─▒ bu oyunu oynayarak ge├žiyor? Bu sorular─▒n cevab─▒n─▒ buldu─čunuzda sizi, bilin├žalt─▒ d├╝zeyde bu oyunu oynamaya iten motivasyon kayna─č─▒n─▒z─▒ da bulmu┼č olursunuz. Motivasyon kayna─č─▒n─▒z─▒ fark etmeniz, oyunu bozman─▒z─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r. ├ç├╝nk├╝ bir davran─▒┼č─▒ de─či┼čtirebilmenin en etkili yolu, o davran─▒┼č─▒n─▒n motivasyon kayna─č─▒n─▒ belirleyebilmektir.

4. A├ž─▒k├ža ifade edin.

Kendinizi Drama ├ť├žgeninin i├žinde buldu─čunuzda, a├ž─▒k bir ┼čekilde di─čer oyunculara bu durumu ifade edin ve oyuna devam etmek istemedi─činizi s├Âyleyin. Oyundaki rol├╝n├╝z├╝n ve davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒n sorumlulu─čunu alarak bu oyunu oynamayaca─č─▒n─▒z─▒ belirtin. Oyundaki di─čer ki┼čileri oyunu b─▒rakmalar─▒ konusunda etkilemeye ├žal─▒┼čmay─▒n. ├ç├╝nk├╝ bu sizin sorumlulu─čunuzda de─čil. Onlar─▒n da t─▒pk─▒ sizin gibi se├žimlerinin ve davran─▒┼člar─▒n─▒n sorumlulu─čunu almalar─▒na izin verin. E─čer aksi y├Ânde davran─▒rsan─▒z, oyunu bozmak yerine oyuna geri d├Ânersiniz.

5. Tuza─ča d├╝┼čmeyin.

Drama ├╝├žgenini, hayat─▒n─▒n bir par├žas─▒ haline getirmi┼č ki┼čilerin sizi tekrar oyuna ├žekmesine izin vermeyin. Size s├╝rekli ba┼čkalar─▒yla ya┼čad─▒─č─▒ problemleri anlatan, onlar─▒ ┼čik├óyet eden insanlar─▒n tuza─č─▒na d├╝┼čmeyin ve oyuna d├óhil olmay─▒n. Onlar─▒, problemin direkt muhatab─▒yla konu┼čmalar─▒ konusunda y├Ânlendirin. ├ç├╝nk├╝ e─čer birisiyle bir probleminiz varsa ve bu problemi ├ž├Âzmek istiyorsan─▒z direkt o ki┼čiyle konu┼čmal─▒s─▒n─▒z.

6. Davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒n sorumlulu─čunu al─▒n.

├çevrenizdeki insanlar─▒ su├žlamay─▒ ya da ba┼č─▒n─▒za gelen olaylar y├╝z├╝nden onlar─▒ sorumlu tutmay─▒ b─▒rak─▒n. Olaylara ger├žek├ži yakla┼č─▒n ve olan─▒ oldu─ču gibi ifade edin. Sadece kendi duygu, d├╝┼č├╝nce ve davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒ tart─▒┼č─▒n. Ba┼čka insanlar─▒n duygular─▒n─▒, d├╝┼č├╝ncelerini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ de─či┼čtirmek sizin sorumlulu─čunuzda de─čil. E─čer ├ževrenizdeki insanlar bu oyunu oynamaya devam etmek istiyorlarsa kendi iyili─činiz i├žin s─▒n─▒rlar─▒n─▒z─▒ belirleyin ve gerekirse daha az g├Âr├╝┼č├╝n.

7. Drama ├╝├žgeninden Geli┼čim ├ť├žgenine terfi edin.

Oynad─▒─č─▒n─▒z oyunu fark ettiniz ve drama ├╝├žgeninden kurtulmay─▒ ba┼čard─▒n─▒z. Peki, ┼čimdi ne yapacaks─▒n─▒z?

Hayat─▒n─▒za devam etti─činiz s├╝rece ├že┼čitli roller oynamaya devam edece─činize g├Âre kendinize yeni bir rol bulmal─▒s─▒n─▒z. Sizi ve ├ževrenizdeki insanlar─▒ geli┼čtirecek pozitif bir rolÔÇŽ

Drama ├╝├žgenindeki negatif rollerin panzehirlerini Geli┼čim ├ť├žgeninde bulabilirsiniz ve Drama ├ť├žgeninde oynad─▒─č─▒n─▒z rolleri, Geli┼čim ├ť├žgenindeki olumlu rollerle de─či┼čtirebilirsiniz.

Bu de─či┼čimi ba┼člatmak i├žin yapman─▒z gereken ├╝├ž ┼čey var:

ÔÇó Ne istemedi─činize de─čil, ne istedi─činize odaklan─▒n.
ÔÇó Ya┼čad─▒─č─▒n─▒z olaylara tepki vermek yerine cevap vermeyi se├žin.
ÔÇó Hayallerinize ve hedeflerinize odaklan─▒n.

hangi roldesiniz

Hangi roldesiniz?

Yarat─▒c─▒: ÔÇťBen ne istiyorum?ÔÇŁ

E─čer bask─▒n olarak kurban rol├╝ oynuyorsan─▒z, Geli┼čim ├ť├žgenindeki alternatifiniz ÔÇťYarat─▒c─▒ÔÇŁ rol├╝ÔÇŽ Bu role terfi etmek i├žin ├Âncelikle ne istedi─činize odaklan─▒n. Hayallerinizi ve hedeflerinizi ger├že─če d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žin harekete ge├žin. Sadece ger├žekten ihtiya├ž duydu─čunuzda yard─▒m isteyin. G├╝├žl├╝ y├Ânlerinize odaklan─▒n. Hayat─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirmek i├žin sorumluluk al─▒n. ├ç├╝nk├╝ hayat─▒n─▒z ┼čans eseri olarak daha iyi hale gelmez. De─či┼čimin eseri olarak daha iyi hale gelir.

Destekleyici: ÔÇťDi─čer insanlar─▒ nas─▒l g├Âr├╝yorum?ÔÇŁ

E─čer bask─▒n olarak kurtar─▒c─▒ rol├╝ oynuyorsan─▒z, Geli┼čim ├ť├žgenindeki alternatifiniz ÔÇťDestekleyiciÔÇŁÔÇŽ Bu role terfi etmek i├žin ilk olarak insanlar─▒ yetersiz g├Ârmekten vazge├žin. Yapabileceklerine inan─▒n ve onlar─▒ da inand─▒r─▒n. Cesaretlendirin. ─░yi bir dinleyici olun. Sizden yard─▒m istemedikleri s├╝rece yard─▒m etmeyin. Onlar─▒n yapabilecekleri hi├žbir ┼čeyi, onlar i├žin yapmay─▒n. Ba┼čkalar─▒n─▒n ihtiya├žlar─▒yla ilgilenirken, kendi ihtiya├žlar─▒n─▒zla da ilgilenmeyi unutmay─▒n.

Meydan Okuyucu: ÔÇťNiyetim ne? ÔÇô ─░yi g├Âr├╝nmek mi? ├ľ─črenmek ve geli┼čmek mi?ÔÇŁ

E─čer bask─▒n olarak su├žlay─▒c─▒ rol├╝ oynuyorsan─▒z, Geli┼čim ├ť├žgenindeki alternatifiniz ÔÇťMeydan OkuyucuÔÇŁÔÇŽ Bu role terfi etmek i├žin ilk olarak y─▒k─▒c─▒ davran─▒┼člar yerine yap─▒c─▒ davran─▒┼člar sergilemeye ba┼člay─▒n. Davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒, istedi─činiz sonucu elde etmenizi sa─člayacak ┼čekilde de─či┼čtirin. ┼×imdiye kadar kar┼č─▒n─▒zdaki ki┼čileri su├žlamak, nas─▒l sonu├žlar do─čurdu? ─░yi bir dinleyici olun. S─▒n─▒rlar─▒n─▒z─▒ ve beklentilerinizi de a├ž─▒k ve net bir ┼čekilde ifade edin.

Sonu├ž olarak, ├žocukluk d├Âneminde kazand─▒─č─▒n─▒z ve al─▒┼čkanl─▒k haline getirdi─činiz rolleri de─či┼čtirmek kolay olmayabilir ama elde edece─činiz sonu├žlar buna de─čerÔÇŽ

Kendinizin ve ├ževrenizdekilerin iyili─či i├žin Geli┼čim ├ť├žgenine terfi etmeye var m─▒s─▒n─▒z?

Yazan : Meryem ┼×anl─▒ ÔÇô kendinigelistir.com

Hakk─▒nda ├ľzg├╝r ┼×AH─░N

T├╝rkiye'nin en b├╝y├╝k ki┼čisel geli┼čim sitesi olan kendinigelistir.com projesinin sahibidir. 2006 y─▒l─▒ndan bu yana #ki┼čiselgeli┼čim alan─▒nda bir├žok yenili─či b├╝nyesinde bulundurdu─ču sitede "beden dili, ileti┼čim teknikleri, ba┼čar─▒ hikayeleri, motivasyon teknikleri, ├Âzg├╝ven geli┼čimi" gibi bir ├žok ana tema ├╝zerine yazar, ├žizer, karalar, ├Â─čretmeye ├žal─▒┼č─▒r.