Anasayfa / Ki┼čisel ─░maj / Gnothi seauton yani kendini tan─▒!

Gnothi seauton yani kendini tan─▒!

DelphiÔÇÖdeki Apollon Tap─▒na─č─▒ÔÇÖn─▒n al─▒nl─▒─č─▒nda yazd─▒─č─▒ s├Âylenir.┬á(Es kaza okuyan bir gen├ž varsa, ÔÇśMatrix filozoflar─▒ÔÇÖn─▒n da anlayaca─č─▒ dilde s├Âyleyeyim: Bu s├Âz, KahinÔÇÖin mutfa─č─▒n─▒n giri┼čindeki yaz─▒d─▒r.)┬áSpartal─▒ ┼×ilonÔÇÖun, Miletli ThalesÔÇÖin, SokratesÔÇÖin, PisagorÔÇÖun yahut Atinal─▒ SolonÔÇÖun bir vecizesi oldu─ču iddia edilir. Bence YunanÔÇÖdan ├žok ├žok eskidir.┬áBelki de insanl─▒k tarihinin en ├Ânemli bilgelik s─▒rlar─▒ndan biridir.┬áGenellikle T├╝rk├žeÔÇÖde Kendini bil diye kullan─▒l─▒r ama, ÔÇśkendini bilmekÔÇÖ daha ziyade ÔÇśakl─▒ ve muhakemesi yerinde olmakÔÇÖ gibi bir anlam ta┼č─▒d─▒─č─▒ndan (olumsuz hali ÔÇśkendini bilmemekÔÇÖ deyimi sebebiyle ve tabii ÔÇśkendini bil kendini / kendini bilmez isen / patlat─▒rlar enseniÔÇÖ tekerlemesi sebebiyle) Kendini tan─▒ bana daha iyi geliyor.

*

Hep tekrarlar─▒m, ger├žek bir entelekt├╝el olan ilk bas─▒n patronumun s├Âz├╝d├╝r:
─░nsan i├žin ├Ânemli ve hayati olan hi├žbir ┼čey okulda ├Â─čretilmez.
Evde ve okulda her ├žocu─ča kendini tan─▒man─▒n neden ├žok ├Ânemli oldu─ču ve y├Ântemleri ├Â─čretilmeli.
Halbuki bizde, T├╝rk ailesinde ve T├╝rk toplumunda, b─▒rak─▒n kendini tan─▒y─▒p kendine kar┼č─▒ d├╝r├╝st ve ger├žek├ži olmay─▒, insan, ├ževresine ve daha da vahimi kendine yalan s├Âylemeye te┼čvik edilir.
Her alanda ÔÇśdo─čru kararÔÇÖ vermek i├žin, insan─▒n kendini iyi tan─▒mas─▒ gerek. Ama bu, belki de d├╝nyan─▒n en zor i┼čidir, ├ž├╝nk├╝ insan─▒n ÔÇśkendine kar┼č─▒ d├╝r├╝st olmas─▒ÔÇÖ hemen de imkans─▒z. Hele de d├╝r├╝stl├╝─č├╝n ÔÇśaptall─▒kÔÇÖ olarak alg─▒land─▒─č─▒ bir toplumda.
Neyse, konu fazlas─▒yla derin ve felsefi. Sizi de─čil belki ama, beni a┼čar.
├çal─▒┼čma hayat─▒yla s─▒n─▒rlayal─▒m onun i├žin.

*

Filozof Xavier Pavie, ad─▒n─▒ ÔÇśKendinin ├ç─▒ra─č─▒ OlmakÔÇÖ diye ├ževirebilece─čim kitab─▒nda, insan─▒n kendini tan─▒mas─▒n─▒n ÔÇśhayatta ba┼čar─▒l─▒ olmak i├žinÔÇÖ ne kadar ├Ânemli oldu─čunu vurguluyor. ÔÇś├çal─▒┼čma ortam─▒, insan─▒n kendini ba┼čkalar─▒yla k─▒yaslamas─▒ i├žin bulunmaz bir ortamd─▒rÔÇÖ diyor.

T─▒pk─▒ ├žocu─čun, el bebek g├╝l bebek b├╝y├╝d├╝─č├╝ ve kendini e┼čsiz ve herkesten ├╝st├╝n sand─▒─č─▒ aile ortam─▒ndan ├ž─▒k─▒p haddini ilk ├Â─črendi─či okul ortam─▒ gibi. (Daha ├Ânce ÔÇśsokakÔÇÖ denilen hayat okulundan ge├žmemi┼čse tabii kiÔÇŽ)

de─či┼čim

Pavie diyor ki, insan─▒n kendini tan─▒mas─▒, kendinin bir bilan├žosunu ├ž─▒karmas─▒ zor, ├ž├╝nk├╝ bu ÔÇśdavadaÔÇÖ insan─▒n hem ac─▒mas─▒z bir savc─▒, hem tarafs─▒z bir h├ókim, hem zanl─▒, hem lehte ve aleyhte ┼čahit olmas─▒ gerek. Ama ÔÇś─░nsan, kendiyle kendini tart─▒┼čabilir en az─▒ndanÔÇÖ diyor filozof; ÔÇśB├Âylece, neyi yap─▒p neyi yapamayaca─č─▒n─▒ bilir en az─▒ndan, s─▒n─▒rlar─▒n─▒ bilirÔÇŽÔÇÖ

Bunun i├žin de (madem ki Eski YunanÔÇÖdan a├žt─▒k s├Âz├╝) ┼ču 3 antik d├╝┼č├╝nce ekol├╝nden birini se├žebilece─čini s├Âyl├╝yor:

1-Stoac─▒l─▒k: ├ľzetle, ÔÇśba┼č─▒na gelenlere metanetle katlanÔÇÖ der insana. Mesela Epiktetos: ÔÇťD├╝nyan─▒n senin istedi─čin gibi olmas─▒na ├žal─▒┼čma, her epi┼čeyin olmas─▒ gibi olmas─▒na ├žal─▒┼č, sen de huzurlu olursunÔÇŁ diye ├Â─č├╝t verir.

├çal─▒┼čana ders: Sana haks─▒zl─▒k edildi─činde ses etme, olup bitenden duygusal olarak etkilenme, seni m├╝d├╝r yapm─▒yorlarsa ses etme.

2-Epik├╝rc├╝l├╝k: Bu felsefe okuluna g├Âre, ├Âzetin ├Âzeti, ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒n ve tatminsizli─čin ac─▒s─▒n─▒ tatmamak i├žin en iyisi ihtiya├žlar─▒n─▒ ve isteklerini s─▒n─▒rlamakt─▒r.

├çal─▒┼čana ders: Muhteris olma, y├╝kselmeye ├žal─▒┼čma, iyi bildi─čin i┼či yapmakla yetin ki, zorlanma ve ba┼čar─▒s─▒z olma.

3-Kinizm: AntisthenesÔÇÖe g├Âre ÔÇś─░nsan─▒n kendiyle ya┼čamay─▒ ba┼čarmas─▒ÔÇÖ gerekir. Kinikler, ba┼čkalar─▒n─▒n yarg─▒lar─▒na ├Ânem vermezler, daha do─črusu kurulu d├╝zene olan tepkilerini ba┼čkalar─▒n─▒ ÔÇśprovokeÔÇÖ ederek g├Âsterirler.

├çal─▒┼čana ders: No limit! Acaba ba┼čarabilir miyim diye, yahut ÔÇśinsanlar hakk─▒mda ne d├╝┼č├╝n├╝rÔÇÖ diye takma; sadece menfaatini kolla, hakk─▒n veya haddin olsun olmas─▒n.

Yarat─▒k dedikse kelebek de─čil

Ahmet Hakan k├Â┼česinde engelliler ma├ž─▒nda ortal─▒─č─▒ birbirine katanlardan s├Âz ediyordu:

ÔÇťFanatizmden g├Âz├╝ d├Ânm├╝┼č taraftarlar, tekerlekli sandalye ma├ž─▒nda ortal─▒─č─▒ birbirine katt─▒lar, engelli basketbolculara sald─▒r─▒p koltuklar─▒n─▒ k─▒rd─▒lar. Taraftarlar tart─▒┼č─▒yor: Be┼čikta┼č taraftar─▒ diyor ki: ÔÇśBiz yapmad─▒k.ÔÇÖ Galatasaray taraftar─▒ diyor ki: ÔÇśBiz yapmad─▒k.ÔÇÖ Kim yapt─▒ bilmiyorum ama bunu yapan insan olamaz. Tehlike b├╝y├╝k asl─▒ndaÔÇŽ ├ç├╝nk├╝ bunu yapanlar her ┼čeyi yaparlar. Ve her ┼čeyi yapacak t─▒ynette olan bu yarat─▒klar aram─▒zda ya┼č─▒yorlar.ÔÇŁ (H├╝rriyet, 11 Aral─▒k)

─░lahi Ahmet Hakan!

O yarat─▒klar bizim aram─▒zda ya┼čam─▒yor, biz onlar─▒n aras─▒nda ya┼čamaya ├žal─▒┼č─▒yoruz.

Ben, mesela, bu yarat─▒klarla birlikte (yarat─▒k dedi─čim kelebek de─čil haliyle) her g├╝n iki fas─▒l araba kullan─▒yorum.

Yazan : H├╝rriyet ─░K ÔÇô Serdar DEVR─░M

Hakk─▒nda ├ľzg├╝r ┼×AH─░N

T├╝rkiye'nin en b├╝y├╝k ki┼čisel geli┼čim sitesi olan kendinigelistir.com projesinin sahibidir. 2006 y─▒l─▒ndan bu yana #ki┼čiselgeli┼čim alan─▒nda bir├žok yenili─či b├╝nyesinde bulundurdu─ču sitede "beden dili, ileti┼čim teknikleri, ba┼čar─▒ hikayeleri, motivasyon teknikleri, ├Âzg├╝ven geli┼čimi" gibi bir ├žok ana tema ├╝zerine yazar, ├žizer, karalar, ├Â─čretmeye ├žal─▒┼č─▒r.