Karizma Nedir?

Kimi insanlar m─▒knat─▒s gibi bir ├žekicili─če sahiptirler. Tav─▒rlar─▒, davran─▒┼člar─▒, konu┼čmalar─▒; olaylar kar┼č─▒s─▒ndaki duru┼člar─▒ ve verdikleri tepkiler -onlar bir ├žaba g├Âstermeden- insanlar─▒ etkiler. Bu insanlar ne s├Âyleseler, dikkatleri ├╝zerlerine toplarlar. Herkesin dile getirdi─či bir fikri, onlar dile getirdi─činde kelimelerin a─č─▒rl─▒─č─▒ artar. Bulunduklar─▒ ortamlarda insanlar onlara ├Âyk├╝n├╝r, onlar gibi davranmaya ├žal─▒┼č─▒rlar. Bu insanlar hi├ž zorlanmadan insanlar─▒ pe┼člerinden s├╝r├╝klemeyi ba┼čar─▒rlar.

Bir insan─▒n karizmatik olup olmad─▒─č─▒, ilk bak─▒┼čta anla┼č─▒l─▒r. Fakat o insan─▒ karizmatik yapan─▒n ne oldu─čunu tarif etmek zordur. Nicole Torres, ÔÇťKarizmay─▒ tan─▒mlamak zordur ama insan karizmatik birisini g├Ârd├╝─č├╝nde hemen anlar.ÔÇŁ der.

Liderlik, eski zamanlardan beri erkeklere atfedildi─či i├žin, karizma dendi─činde insanlar─▒n akl─▒na bir erkek fig├╝r├╝ gelir ama karizma sadece erkeklere ├Âzg├╝ bir ├Âzellik de─čildir. Sadece g├╝zelli─čiyle de─čil ├Âzg├╝veni, sosyal cesareti ve duru┼člar─▒yla, kendilerini fark ettiren ger├žekten ├žok karizmatik kad─▒nlar vard─▒r. Edith Piaf, Coco Chanel, Frida Kahlo, g├╝zelliklerinden ├žok karizmalar─▒yla insanlar─▒ etkileyen kad─▒nlard─▒r.

Karizma, ilk bak─▒┼čta fark edilen bir ├Âzellik oldu─ču i├žin, ├žo─ču insan karizman─▒n fiziki ├Âzelliklerden kaynakland─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝r. Ama karizman─▒n g├╝zel ya da yak─▒┼č─▒kl─▒ olmakla alakas─▒ yoktur. G├╝zel/yak─▒┼č─▒kl─▒ olanlar da insanlar─▒ etkiler ama karizmatik bir insan─▒n etkisi bundan farkl─▒d─▒r. Bir insan─▒ karizmatik yapan onun karakteri; g├╝├žl├╝ beden dilli ve etkili konu┼čma yetene─čidir. Karizmatik insanlar─▒n fiziksel ├Âzelliklerinden ├Âte bir haleleri (aura) vard─▒r.

karizmatik insanlar─▒ ├Âzellikleri :

  • ├ľzg├╝venli,
  • Kendi duygular─▒ ve i├žinde bulunduklar─▒ ortam hakk─▒nda y├╝ksek fark─▒ndal─▒klar─▒ olan,
  • Pek ├žok durumda ÔÇťolmas─▒ gerekenleÔÇŁ ilgili g├╝├žl├╝ fikirleri olan,
  • Kendilerine ├Âzg├╝ bir heyecan ve co┼čkuya sahip,
  • Etkili ve g├╝zel konu┼čan insanlard─▒r.
  • Stat├╝, unvan, g├╝zel ya da yak─▒┼č─▒kl─▒ olmak, insanlar─▒ etkilese de, herkes bunlar─▒n ge├žici oldu─čunu bilir ama karizma kal─▒c─▒d─▒r. Bu nedenle karizmatik insanlar─▒n ─▒┼č─▒─č─▒ hi├ž s├Ânmez, Bu nedenle karizma, kimsenin kay─▒ts─▒z kalamayaca─č─▒ bir g├╝├žt├╝r. ├ço─ču insan i├žin arzulanan, imrenilen bir ├Âzelliktir.

Max Weber, insanlar─▒n karizmatik liderlerde istisnai hatta insan├╝st├╝ g├╝├žler oldu─čuna ve bunlar─▒n do─ču┼čtan geldi─čine inand─▒klar─▒n─▒ s├Âyler. ├ço─ču toplum karma┼ča ve kriz ko┼čullar─▒nda, sorunlar─▒ ├ž├Âzecek ola─čan├╝st├╝ ├Âzelliklere sahip bir lider arar. Karizmas─▒ y├╝ksek insanlar sahip olduklar─▒ ├Âzg├╝ven ve etkileyicilikle, bu durumlarda bir ÔÇťkurtar─▒c─▒ olarakÔÇŁ ortaya ├ž─▒karlar. Psikologlar bu durumlarda insanlar─▒n kendi kimliklerini ola─čan├╝st├╝ ki┼či olarak g├Ârd├╝kleri karizmatik liderin kimli─čiyle birle┼čtirerek ├╝st├╝nl├╝k duygusu ya┼čad─▒klar─▒n─▒ s├Âyler.

karizma nedir

Hepimizin karizmatik insanlardan etkilendi─či bir ger├žek. Bu nedenle karizmatik insanlar, kariyerlerinde daha h─▒zl─▒ y├╝kselip, daha fazla yetki sahibi olurlar. Ama karizmatik insanlar─▒n daha isabetli kararlar ald─▒klar─▒n─▒, ┼čirketleri veya toplumlar─▒ daha iyi y├Ânettiklerini kan─▒tlayan bilimsel hi├ž bir veri yoktur. Karizmatik insanlar aras─▒ndan ├žok etkili liderler elbette ├ž─▒kabilir ama karizma, bir liderin ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒n─▒ garanti etmez. Bu nedenle her karizmatik insan─▒n ba┼čar─▒l─▒ olaca─č─▒ gibi bir genelleme yapmak, yanl─▒┼čt─▒r. Hatta Peter Drucker, ├žo─ču insan─▒n liderli─čin ├Âz├╝ olarak g├Ârd├╝─č├╝ karizman─▒n ger├žekte liderlikle pek ilgisi olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyler. Ona g├Âre liderlik, ger├žek ├╝st├╝ g├╝├žler ya da romantik ili┼čkilerle de─čil tam tersi ger├žeklerle, g├╝n be g├╝n ak─▒p giden hayatla ilgilidir. DruckerÔÇÖa g├Âre ger├žek ├Âl├ž├╝t, bir liderin karizmatik ya da haval─▒, cakal─▒ olmas─▒ de─čil, liderin hizmet etti─či toplumun ya da ┼čirketin refah─▒n─▒ art─▒rmas─▒d─▒r. DruckerÔÇÖa g├Âre liderlik karizmayla de─čil vizyonla, g├╝├žl├╝ sorumluluk duygusu, ├žal─▒┼čma tutkusu ve liyakatle (yetkinlikle) ilgili bir i┼čtir.

Karizman─▒n ba┼čar─▒ getirece─či gibi bir genelleme yap─▒lamazken kimi durumlarda ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča yol a├žabilece─či bile s├Âylenebilir. Karizmatik insanlar─▒n ├žo─ču, ├Âl├ž├╝s├╝z bir ├Âzg├╝ven hissine kap─▒l─▒rlar. ├ťstelik ba┼čar─▒ artt─▒k├ža, liderin kendini be─čenme tavr─▒, onu b├╝y├╝k yan─▒lg─▒lara s├╝r├╝kleme riskini ortaya ├ž─▒kar─▒r. ├ľzellikle son y─▒llarda, liderlikle ilgili yaz─▒lan bilimsel makale ve kitaplarda, al├žakg├Ân├╝ll├╝ liderli─čin alt─▒n─▒n ├žizilmesi, bu tehlikeye dikkat ├žekmek i├žindir. ├ç├╝nk├╝ toplumlar─▒n ve ┼čirketlerin i├žinde bulunduklar─▒ h─▒zl─▒ de─či┼čim d├Ânemlerinde ├ž├Âz├╝lmesi gereken sorunlar, tek bir ki┼činin, tek bir akl─▒n ├ž├Âzemeyece─či kadar karma┼č─▒k ve ├žok boyutludur. Bu sorunlar─▒ ├ž├Âzmek i├žin, ÔÇťen do─črusunu ben bilirimÔÇŁ tavr─▒ yerine, bir├žok akl─▒n katk─▒ verdi─či ve sonunda liderin karar ald─▒─č─▒ bir y├Ânetim bi├žimini benimsemek daha do─črusudur. Bu y├Ânetim bi├žimini benimseyen toplum ve ┼čirketler daha ba┼čar─▒l─▒ olur.

Karizmatik olmak al├žakg├Ân├╝ll├╝ olmakla ├želi┼čmek zorunda de─čildir. Bir insan karizmatik ama ayn─▒ zamanda da al├žakg├Ân├╝ll├╝ olabilir. Bunu ba┼čaran liderler, sadece etkileyici de─čil ayn─▒ zamanda da daha ba┼čar─▒l─▒ ve ilham verici olurlar. Karizmatik liderler, kendilerini daha kolay anlat─▒r, daha rahat ili┼čki kurar ve insanlar─▒ daha ├žok etkilerler. Bu ├Âzellikler; bilgi, yetkinlik ve etkili karar almayla birle┼čti─činde, sadece sahibine ┼č├Âhret ve itibar de─čil herkese iyilik ve refah getirir.

Yazan : Temel Aksoy, LinkedIn

Hakk─▒nda ├ľzg├╝r ┼×AH─░N

T├╝rkiye'nin en b├╝y├╝k ki┼čisel geli┼čim sitesi olan kendinigelistir.com projesinin sahibidir. 2006 y─▒l─▒ndan bu yana #ki┼čiselgeli┼čim alan─▒nda bir├žok yenili─či b├╝nyesinde bulundurdu─ču sitede "beden dili, ileti┼čim teknikleri, ba┼čar─▒ hikayeleri, motivasyon teknikleri, ├Âzg├╝ven geli┼čimi" gibi bir ├žok ana tema ├╝zerine yazar, ├žizer, karalar, ├Â─čretmeye ├žal─▒┼č─▒r.